Sundu

Begin van dit jaar maakt Justin met een groep vrienden een prachtige hike in het noorden van Sierra Leone. Ze rijden 12 uur lang om in het prachtige regenwoud te wandelen en de hoogste berg van Sierra Leone te beklimmen: Bintumani. Een ongelofelijk gaaf weekend waar Justin nòg vol van is. Tijdens die hike komen ze in het dorp van hun gids Ballah, waar ze Sundu ontmoeten. Een twaalfjarig meisje met ongelofelijk gezwollen wangen vanwege grote infecties. De afgelopen twee jaar kon ze vanwege de pijn en pesterijen niet meer naar school. Sundu heeft Osteomyelitis. Dat betekent dat het kaakbot ontstoken is en afsterft. Onder haar kaak heeft ze grote wonden waar pus uitloopt. Dat ze hulp nodig heeft was duidelijk. Er worden foto’s van Sundu gemaakt om aan boord te bespreken of ze geholpen kan worden. Helaas kan dat om verschillende redenen niet.

Via contacten maken we een afspraak bij een lokale kaakchirurg in Freetown. Op een maandagochtend rijden Erik en ik in alle vroegte naar Waterloo, het dorp buiten Freetown, om Ballah, vader Fasali en Sundu op te halen. Ze staan ons op te wachten bij de school waar Ballah lesgeeft. Ik ben bang voor wat ik aantref. Veertien jaar geleden zagen we verschillende patiënten met Osteomyelitis in de dental clinic. Ik kan me nog goed voor de geest halen hoe het er uit zag, maar ook de intense geur kan ik nog terughalen. Communiceren is moeilijk; Sundu verstaat geen Engels en geen Krio. Gelukkig kent Ballah hen goed en kan hij wat vertalen. Ik stop haar wat dingetjes toe die ik last minute uit de cabin heb meegepakt, zonder overleg met dochterlief. Een schriftje en een stift. Wat ondergoed en kleding. Sundu reageert apathisch, ze heeft een waas in haar ogen. Wat moet het meisje veel pijn hebben. We laten haar achter bij de kliniek midden in de stad. Vijf uur later is de chirurg er nog niet. Uiteindelijk worden we gebeld door Ballah. De chirurg is inmiddels toch gearriveerd. Erik en ik stappen weer in de auto. Het drietal zit zes uur later nog op precies op dezelfde plek te wachten. In de wachtkamer ligt de assistente op de stoelen te slapen. Zodra ze ons ziet snelt ze achter ons aan met een pompje desinfectiemiddel. Achter de krakende deur is een donkere ruimte waar de airco de kamer koelt, gordijnen wapperen heen en weer en in het midden van de ruimte staat een tandartsunit. Ik moet mijn best om de ruimte zonder veroordelen in me op te nemen. De tray ligt vol met spullen die er niet thuishoren: lege carpules, gebruikte boortjes, vuile instrumenten, vieze doekjes en een flesje WD40. Op de grond staan allemaal dozen. Tegen de muur zit een oudere man onderuitgezakt. We maken hem duidelijk ook wakker. We stellen ons voor en gaan zitten op zijn bankje.

Als ik vraag of de operatie plaats zal vinden in het ziekenhuis, geeft hij aan dat hij het hier zal doen. Voor de duidelijkheid: dit is de enige kaakchirurg van het land. Hoe moet dit goedkomen… “Gaat ze onder algehele narcose?” “Vanaf wanneer moet ze nuchter zijn?” “Wordt er nog bloed geprikt en gekeken hoe haar ijzerwaarden zijn?” De arts is duidelijk niet gediend van mijn Nederlandse, kritische houding. Mijn vragenvuur irriteert hem. Ondertussen prijst Erik de man om zijn zorg voor Sundu. We betalen hem een stapel biljetten en laten hem verder slapen. We nemen Sundu en haar vader mee naar het Connaught ziekenhuis in de stad waar ze zal verblijven tot aan de operatie en daarna zal herstellen. De vraag is of er een bed beschikbaar is. Ik merk echt dat ik nerveus ben. Moeten we dat kleine meisje echt hier achterlaten? We lopen Ward 4 op. Een vrouwenafdeling. Achterin zitten een aantal dames op een stoeltje verontwaardigd naar ons te kijken. De hoofdzuster staat op en kijkt naar Sundu: “Wat heb je?” Sundu tilt haar hoofd op en laat de wonden op haar kaak zien. “Open je mond”, zegt de vrouw in Krio. Het lukt haar niet, haar mondopening is zo beperkt. De vrouw knikt naar een leeg bed bij het raam. Het empathisch vermogen is ver te zoeken. Ik wil dit meisje hier helemaal niet achterlaten. Voor vader kopen we een bakje, een bord en een lepel. Hij zal de komende nachten buiten slapen in de binnenplaats van het ziekenhuis. Na een aantal dagen antibiotica ondergaat Sundu de eerste operatie, waarbij grote delen kaak en kiezen verwijderd worden. Niet zonder slag of stoot, want op de dag van de operatie blijkt er geen stroom te zijn en moeten ze tot 4 uur ’s middags wachten tot er een generator wordt gebracht. Of al het necrotische weefsel verwijderd is blijft een beetje spannend, maar ik moet een beetje vertrouwen hebben.

De dagen erna zoek ik Sundu op met Justin en Erik, en ook Rose gaat een keer mee. Elke dag lijkt ze wat op te knappen en steeds vaker krijgen we een glimlach van haar te zien. Een twinkeling in haar ogen die we eerder nog niet zagen. Ze speelt met de poppen en laat met trots haar kleurplaten zien. Ze loopt zelfs mee naar de uitgang van het ziekenhuis en geeft ons steeds een voorzichtige omarming. We zijn dankbaar dat we haar, met elkaar, mogen helpen. Na de tweede operatie kom ik terug bij Sundu. De hoofdzuster doet haar ronde met een groep studenten. Als ik aangeef dat er weer meer vuil uit de wonden komt dan de dagen ervoor, drukt de hoofdzuster met heel veel geweld op de wonden. Sundu kermt van de pijn en ik verbijt me. “Moest dit nou zo nodig!?” Waarom moet alles met zoveel grof geweld en zonder een aai over de bol. Vader Fasali kijkt toe. Blijkbaar is dit dus ‘normaal’. Hij is allang dankbaar dat zijn dochter wordt geholpen. Opeens komt er een jongen naar me toelopen met een oude lange witte jas van het Rijnstate ziekenhuis. Hij begroet me enthousiast: “Hi, I know you from the ship, remember from ward C?” Ik herken hem, een week daarvoor had ik hem op de foto gezet met het ontslag van een patiënt. Hij had zes dagen meegelopen; zo zijn er allerlei studenten uit het lokale ziekenhuis die aan boord een training krijgen.

Nieuwsgierig vraag ik of hij verschil ziet. Hij knikt. De benadering is duidelijk heel anders. Ik zeg dat ik hoop dat er langzaam een omslag komt. Dat Sundu het zo goed doet en dat een liefdevolle, empathische verpleegkundige zo belangrijk is voor een patiënt. Mooi om te zien, dat er door de training aan boord van Mercy Ships door het team van Education and Training (ETA) dus duidelijk echt wel iets gebeurt. Dat is hoopvol! Na een aantal dagen mag Sundu naar huis. Justin en Erik brengen haar terug naar haar dorp. Sundu, haar vader en het hele dorp zijn ontzettend dankbaar. Op dit moment gaat ze weer naar school. In de komende week zal Sundu nog een keer gezien worden door de chirurg. We hopen en bidden dat de wonden genezen zijn en al het necrotische weefsel weg is. We zijn dankbaar dat we haar mochten helpen, dat ze nog in leven is. We bidden voor haar leven, dat ze naar school mag gaan, dat ze volledig mag aansterken en een mooie toekomst tegemoet gaat, waarin ze mag ervaren dat er een God is die van haar houdt.

AFGELOPEN MAAND
We hebben de afgelopen maand een mooie stille week gehad voor pasen en een heel fijn paasweekend. Het was goed om stil te staan bij het lijden en het sterven van Jezus. Maar ook daarna samen te mogen vieren dat Hij voor ons is opgestaan! Het is heel mooi hoe daar aan boord vorm aan gegegeven wordt en we hebben beide bij mogen dragen aan bijvoorbeeld de voorbereidingen van de sedermaaltijd, de paasbrunch maar ook de decoratie van de hof van Getsemane, waar mensen stil konden zijn. Dankbaar om onderdeel te zijn van deze community. Bijgevoegd nog wat foto’s.

Met een aantal vrouwen hebben we drie weken geleden een eerste ladiesnight gehad in het cafe wat heel leuk was om elkaar op een ongedwongen manier te leren kennen. En met een aantal PCG’ers hebben we  een eerste Bijbelstudieavond gehad waarbij we elkaar echt konden bemoedigen. Iets wat al zo van waarde is. We gaan allemaal door hetzelfde proces, lopen allemaal tegen bepaalde dingen aan, maar ik ben nu al heel dankbaar dat ik hier van onderdeel mag zijn. Dat je nu al vriendschappen kan sluiten met vrouwen uit Nieuw-Zeeland, Noorwegen en Amerika is heel bijzonder.